Open Science
Wat is Open Science?
Open Science is een wereldwijde beweging die ervoor zorgt dat wetenschappelijke kennis beter wordt gedeeld en benut. Daarbij maken onderzoekers kennis, onderzoeksresultaten, software en andere wetenschappelijke informatie zo vroeg mogelijk beschikbaar voor anderen. Zo kunnen onderzoekers sneller samenwerken, van elkaar leren en voortbouwen op bestaande kennis.
Waarom vindt het LUMC Open Science belangrijk?
Voor betere zorg en onderzoek
De uitdagingen in de gezondheidszorg worden steeds complexer. Daarom stimuleert Open Science het delen van kennis, onderzoeksresultaten en andere wetenschappelijke informatie, zoals onderzoeksmethoden en software. Zo kunnen onderzoekers voortbouwen op elkaars werk, nieuwe inzichten sneller ontwikkelen en de beschikbare kennis beter benutten. Dat vergroot de kans op nieuwe oplossingen voor gezondheidsvraagstukken en helpt om wetenschappelijke kennis sneller toe te passen in preventie, diagnostiek en behandelingen.
…Voor betere zorg en onderzoek
De uitdagingen in de gezondheidszorg worden steeds complexer. Daarom stimuleert Open Science het delen van kennis, onderzoeksresultaten en andere wetenschappelijke informatie, zoals onderzoeksmethoden en software. Zo kunnen onderzoekers voortbouwen op elkaars werk, nieuwe inzichten sneller ontwikkelen en de beschikbare kennis beter benutten. Dat vergroot de kans op nieuwe oplossingen voor gezondheidsvraagstukken en helpt om wetenschappelijke kennis sneller toe te passen in preventie, diagnostiek en behandelingen.
Voor een sterkere verbinding met de samenleving
Onderzoek heeft de meeste waarde wanneer het aansluit bij de vragen en behoeften van de samenleving. Daarom maakt Open Science wetenschappelijke kennis toegankelijk voor een breed publiek én stimuleert het de betrokkenheid van patiënten, burgers en maatschappelijke organisaties bij onderzoek. Door wetenschappelijke kennis en ervaringen samen te brengen, ontstaan inzichten en oplossingen die beter aansluiten bij de praktijk.
Open Science is daarom een belangrijk onderdeel van de LUMC-strategie 2024-2028 “Door gezondheid gedreven”.
Hoe brengt het LUMC Open Science in de praktijk?
Open Science krijgt op verschillende manieren vorm. Zo maakt het LUMC onderzoeksresultaten vrij toegankelijk via Open Access, zorgt het ervoor dat onderzoeksdata en software volgens de FAIR-principes verantwoord gedeeld en hergebruikt worden, betrekt het patiënten en burgers bij onderzoek via Citizen Science en deelt het wetenschappelijke kennis met de samenleving via Science Outreach. Deze onderdelen versterken elkaar en helpen om onderzoek toegankelijker, transparanter en beter bruikbaar te maken.
Open Access: onderzoek voor iedereen toegankelijk
Open Access is een manier van publiceren waarbij wetenschappelijke kennis vrij toegankelijk is voor iedereen. Wetenschappelijke publicaties kunnen zonder kosten of beperkingen worden gelezen, gedownload, gedeeld en hergebruikt. Zo krijgen niet alleen onderzoekers toegang tot nieuwe kennis, maar ook zorgprofessionals, beleidsmakers, patiënten, journalisten en andere geïnteresseerden.
Dat maakt niet alleen kennis toegankelijker, maar vergroot ook het bereik en de impact van onderzoek. Publicaties zijn beter vindbaar, worden vaker gelezen en kunnen sneller worden gebruikt in onderzoek, onderwijs, beleid en de praktijk. Hierdoor kunnen nieuwe inzichten zich sneller verspreiden binnen én buiten de wetenschap.
FAIR Data en Software: onderzoeksgegevens optimaal gebruiken
Open Access maakt wetenschappelijke publicaties toegankelijk voor iedereen. FAIR data en software gaat over de onderzoeksgegevens, software en analysemethodes die ten grondslag liggen aan deze publicaties.
Het LUMC werkt volgens de FAIR-principes bij research data management. FAIR staat voor Findable, Accessible, Interoperable en Reusable. Dit betekent dat onderzoeksdata en software zo worden beheerd dat ze goed vindbaar, toegankelijk, uitwisselbaar en herbruikbaar zijn voor mens en computer.
Tijdens onderzoek verzamelen onderzoekers vaak grote hoeveelheden data. Met data stewardship leggen onderzoekers vast waar gegevens vandaan komen, wat ze betekenen en hoe ze zijn verwerkt. Goed data stewardship zorgt ervoor dat onderzoek betrouwbaarder wordt en data gemakkelijker opnieuw kunnen worden gebruikt.
Ook de gebruikte software, programmeercodes en –scripts worden zorgvuldig vastgelegd, beheerd en gedocumenteerd. Hierdoor kunnen onderzoekers beter nagaan hoe resultaten tot stand zijn gekomen, resultaten controleren en hergebruiken, en voortbouwen op eerder onderzoek.
Uiteraard gebeurt het delen van onderzoeksdata zorgvuldig en volgens de geldende regels voor privacy en gegevensbescherming. Niet alle gegevens kunnen openbaar worden gedeeld, maar ook dan is het belangrijk dat duidelijk is welke data zijn gebruikt en hoe deze zijn beheerd.
Door FAIR data en software en goed data stewardship blijven onderzoeksdata en software niet alleen beschikbaar, maar ook herbruikbaar voor het controleren van resultaten, vervolgonderzoek en het ontwikkelen van nieuwe inzichten.
Citizen Science: samen onderzoek doen
Onderzoek heeft de meeste impact wanneer het aansluit bij de mensen voor wie het bedoeld is. Daarom betrekt het LUMC patiënten, burgers, professionals en maatschappelijke organisaties actief bij wetenschappelijk onderzoek. Deze vorm van samenwerking wordt patiëntparticipatie, burgerparticipatie of Citizen Science genoemd.
Bij Citizen Science kunnen patiënten of burgers op verschillende momenten in het onderzoeksproces meedenken of meedoen. Zo kunnen zij bijvoorbeeld helpen bij het formuleren van onderzoeksvragen, ervaringen delen, gegevens verzamelen of meedenken over de interpretatie van resultaten.
…Onderzoek heeft de meeste impact wanneer het aansluit bij de mensen voor wie het bedoeld is. Daarom betrekt het LUMC patiënten, burgers, professionals en maatschappelijke organisaties actief bij wetenschappelijk onderzoek. Deze vorm van samenwerking wordt patiëntparticipatie, burgerparticipatie of Citizen Science genoemd.
Bij Citizen Science kunnen patiënten of burgers op verschillende momenten in het onderzoeksproces meedenken of meedoen. Zo kunnen zij bijvoorbeeld helpen bij het formuleren van onderzoeksvragen, ervaringen delen, gegevens verzamelen of meedenken over de interpretatie van resultaten.
Hierdoor krijgen onderzoekers beter inzicht in wat er speelt in het dagelijks leven van patiënten en andere betrokkenen. Welke problemen ervaren zij? Welke oplossingen vinden zij belangrijk? En wat werkt in de praktijk? Het onderzoek sluit daardoor beter aan bij de behoeften van patiënten en de samenleving, waardoor de kans groter wordt dat resultaten ook daadwerkelijk gebruikt kunnen worden. Zo helpt Citizen Science om onderzoek meer inclusief en relevant te maken.
Daarnaast brengt Citizen Science wetenschap en samenleving dichter bij elkaar. Door patiënten en burgers actief te betrekken bij onderzoek ontstaat een gelijkwaardiger samenwerking tussen onderzoekers en de mensen voor wie het onderzoek bedoeld is. Daarmee geeft het LUMC invulling aan zijn maatschappelijke rol en verbindt het wetenschap, zorg en samenleving met elkaar.
Science Outreach: wetenschap delen met de samenleving
Wetenschappelijk onderzoek heeft pas echt waarde als de kennis die het oplevert een breed publiek bereikt. Daarom deelt het LUMC wetenschappelijke kennis actief met patiënten, burgers, zorgprofessionals, beleidsmakers en andere geïnteresseerden. Hierbij vertalen we wetenschappelijke inzichten naar begrijpelijke en toegankelijke informatie voor verschillende doelgroepen.
…Wetenschappelijk onderzoek heeft pas echt waarde als de kennis die het oplevert een breed publiek bereikt. Daarom deelt het LUMC wetenschappelijke kennis actief met patiënten, burgers, zorgprofessionals, beleidsmakers en andere geïnteresseerden. Hierbij vertalen we wetenschappelijke inzichten naar begrijpelijke en toegankelijke informatie voor verschillende doelgroepen.
Deze vorm van wetenschapscommunicatie noemen we Science Outreach. Dat doen we op verschillende manieren. Via nieuwsberichten, publieksactiviteiten, onderwijs, sociale media, podcasts en andere initiatieven maken onderzoekers hun werk toegankelijk voor een breed publiek. Zo laten zij zien hoe onderzoek bijdraagt aan betere zorg, gezondheid en oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen.
Door kennis, vragen en ervaringen uit te wisselen, stimuleert Science Outreach de dialoog tussen onderzoekers en de samenleving. Zo krijgen mensen meer inzicht in hoe wetenschappelijk onderzoek werkt en hoe nieuwe kennis tot stand komt. Tegelijkertijd leren onderzoekers beter wat er leeft in de samenleving. Zo wordt de verbinding tussen wetenschap en samenleving versterkt.
Benieuwd hoe dit er in de praktijk uitziet? In de rubriek Science Outreach vind je inspirerende voorbeelden van hoe het LUMC wetenschap toegankelijk maakt voor een breed publiek.
Samen werken aan Open Science
Open Science is voor het LUMC geen los initiatief, maar een manier van werken. Door kennis te delen, onderzoeksgegevens beter herbruikbaar te maken, patiënten en burgers te betrekken bij onderzoek en wetenschap toegankelijk te maken voor een breed publiek, werkt het LUMC aan open, betrouwbaar en maatschappelijk relevant onderzoek.
Zo dragen we bij aan nieuwe kennis, betere zorg en een sterkere verbinding tussen wetenschap en samenleving.